Po czym poznać kiedy jest depresja?

Depresja to jedno z najczęściej występujących zaburzeń psychicznych. Jej rozpoznawanie bywa trudne, ponieważ objawy nie zawsze są oczywiste, a przebieg – zróżnicowany. Poznanie charakterystycznych oznak depresji ma kluczowe znaczenie dla wczesnego wykrycia choroby i podjęcia skutecznego leczenia.

Po czym poznać, że to depresja?

Najważniejsze sygnały to obniżony nastrój, utarta zainteresowań lub zdolności odczuwania radości (anhedonia) oraz wyczerpanie i przewlekłe zmęczenie. Wystarczy już obecność dwóch z tych trzech objawów, aby podejrzewać depresję^[1][2][8]. Oprócz psychicznych objawów często obserwuje się też symptomy fizyczne – zespół somatyczny.

Zaburzenie może przebiegać pod postacią: smutku, drażliwości, apatii, napięcia, ale również jako przewlekłe fizyczne dolegliwości, które nie znajdują uzasadnienia w badaniach lekarskich^[1][3][4].

Jakie są główne objawy depresji?

Depresja obejmuje zespół objawów psychicznych i somatycznych. Do kluczowych należą: obniżenie nastroju, anhedonia oraz zmniejszenie energii lub przewlekłe zmęczenie^[1][2][8]. Choroba manifestuje się również w postaci zaburzeń koncentracji, poczucia winy lub bezwartościowości, myśli pesymistycznych oraz myśli samobójczych^[1][3][4]. Utrata zainteresowań i trudność w odczuwaniu radości są bardzo charakterystyczne^[2][8].

W przebiegu depresji występują często dobowe wahania nastroju – zwykle pogorszenie jest nasilone rano, zaś poprawa pojawia się wieczorem^[2][7][8].

Jakie objawy fizyczne mogą świadczyć o depresji?

Objawy somatyczne (fizyczne) mogą być pierwszym sygnałem choroby, zwłaszcza u osób tłumiących emocje^[1][7]. Typowe są zaburzenia snu (bezsenność lub nadmierna senność), zmiany apetytu (utrata lub przyrost masy ciała – spadek powyżej 5% w krótkim czasie), przewlekłe bóle (głowy, brzucha, klatki piersiowej), problemy trawienne (zaparcia, biegunki, nudności), wzmożona potliwość, a także zmęczenie i brak siły^[1][4][5].

Jeśli wspomniane dolegliwości nie mają medycznego wyjaśnienia i utrzymują się niemal codziennie przez większość dnia przez co najmniej dwa tygodnie, warto rozważyć diagnostykę depresji^[1][4][8].

Kiedy diagnozować depresję?

Diagnoza depresji opiera się na kryteriach klasyfikacji ICD-10 lub DSM-5. Warunkiem jest obecność co najmniej dwóch głównych objawów (obniżenie nastroju, anhedonia, przewlekłe zmęczenie) i przynajmniej dwóch dodatkowych symptomów przez większość dnia, praktycznie codziennie, przez minimum dwa tygodnie^[3][8]. Do dodatkowych należą m.in.: zaburzenia koncentracji, poczucie winy, myśli pesymistyczne, myśli samobójcze, niska samoocena^[1][3][4].

W diagnostyce coraz częściej zwraca się uwagę na objawy somatyczne oraz obserwację funkcjonowania: ograniczenie aktywności, zobojętnienie, wycofanie społeczne czy uzasadnione zmiany zachowania^[3][7].

Po czym jeszcze można rozpoznać depresję?

Zwracając uwagę na zachowanie osób z otoczenia, nietrudno dostrzec płaczliwość, zobojętnienie, nerwowe ruchy ciała, ograniczone uczestnictwo w życiu społecznym i zawodowym. U niektórych może dominować nie smutek, a przewlekłe wyczerpanie, niepokój lub lęk^[1][2][3].

Depresja stopniowo prowadzi do wycofania, utraty motywacji, zaniedbywania codziennych obowiązków i siebie, co staje się widoczne dla otoczenia^[3][7].

Dlaczego ważne jest szybkie rozpoznanie depresji?

Wczesne rozpoznanie depresji umożliwia wdrożenie leczenia zanim objawy ulegną pogłębieniu i będą wymagały bardziej złożonych metod terapii. Szczególnie niepokojące są myśli samobójcze i poczucie beznadziejności – wymagają natychmiastowej interwencji specjalisty^[1][4][7].

Odpowiednie i szybkie rozpoznanie pozwala na skuteczną pomoc choremu oraz minimalizuje ryzyko powikłań, trwałych zaburzeń funkcjonowania czy przewlekłego przebiegu depresji^[7][8].

Źródła:

• [1] https://psychomedic.pl/poczatek-depresji-jak-go-rozpoznac/
• [2] https://dobrzezejestes.org/po-czym-poznac-depresje/
• [3] https://www.emc-sa.pl/dla-pacjentow/blog/jak-rozpoznac-depresje
• [4] https://diag.pl/pacjent/artykuly/fizyczne-objawy-depresji-czyli-jak-choroby-psychiczne-wplywaja-na-cialo/
• [5] https://www.luxmed.pl/dla-pacjenta/artykuly-i-poradniki/depresja-przyczyny-najczestsze-objawy-sposoby-leczenia
• [6] https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/podejrzewasz-u-siebie-depresje-mozesz-sobie-pomoc/
• [7] https://www.centrumdobrejterapii.pl/materialy/depresja-diagnoza-leczenie-rokowania/
• [8] https://forumprzeciwdepresji.pl/depresja/o-chorobie/objawy-depresji